You are currently viewing Przerwa w wykonaniu kary pozbawienia wolności

Przerwa w wykonaniu kary pozbawienia wolności

Przerwa w wykonaniu kary pozbawienia wolności – podstawowe informacje.

Zasadą jest, że prawomocnie orzeczona kara powinna być odbyta w całości i w sposób nieprzerwany. Prawo przewiduje jednak kilka instytucji będących wyjątkami od tej zasady: warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, skrócenie kary ograniczenia wolności oraz przerwa w wykonaniu kary. Należy podkreślić, że ta ostatnia instytucja odnosi się zarówno do kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności za grzywnę, jak i kary aresztu oraz zastępczej kary aresztu za grzywnę. Przepisy art. 153 k.k.w. i w tym przypadku odróżniają okoliczności, których wystąpienie obligatoryjnie skutkuje przerwą w wykonywaniu kary, od okoliczności stanowiących podstawę fakultatywnego zastosowania tej instytucji. Poniżej wyjaśnione zostaną przesłanki zastosowania omawianej instytucji w obu przytoczonych trybach, czas, na jaki przerwa może zostać udzielona oraz właściwość sądu wraz z kosztami, które wiążą się z wniesieniem stosownego wniosku do sądu.

 

Okoliczności będące podstawą obowiązkowego udzielenia przerwy w wykonaniu kary.

Przesłankami obligatoryjnego udzielenia przerwy są tożsame z przesłankami stanowiącymi podstawę obligatoryjnego odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności z art. 150 § 1 k.k.w. Wobec tego należy powiedzieć, że okolicznościami obligującymi sąd do udzielenia przerwy w wykonaniu kary są:

  • wystąpienie choroby psychicznej u skazanego albo
  • wystąpienie u skazanego innej ciężkiej choroby uniemożliwiającej odbywanie kary.

Ponieważ wszelkie uwagi, które poczyniliśmy względem regulacji art. 150 § 1 k.k.w. pozostają aktualne w odniesieniu do omawianej instytucji przerwy w wykonaniu kary, tak też odsyłamy czytelników w tym zakresie do tego artykułu.

Trzeba również podkreślić, że o udzielenie przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności może ubiegać się jedynie skazany, który już rozpoczął jej wykonywanie.

 

Przesłanki fakultatywnego udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności.

Przerwy w wykonaniu kary sąd może udzielić, jeżeli przemawiają za tym ważne względy rodzinne lub osobiste.

Nie sposób jest przewidzieć i wymienić wyczerpująco wszystkich sytuacji, które uzasadniałyby tezę, że względy rodzinne lub osobiste przemawiają za udzieleniem skazanemu przerwy w wykonaniu kary. Ilekroć przyjdzie więc powołać się na te okoliczności, tak sąd zawsze będzie zobowiązany do rozważenia tej kwestii na gruncie okoliczności konkretnej sprawy.

Trzeba zauważyć, że skazanie na karę pozbawienia wolności zawsze wywołuje pewne negatywne następstwa w życiu rodzinnym oraz osobistym, co jest przecież naturalną konsekwencją zastosowania kary polegającej na izolacji skazanego w warunkach więziennych. Przykładowymi typowymi skutkami odbywania takiej kary przez skazanego będą najczęściej pogorszenie sytuacji materialnej jego i członków jego rodziny oraz pogorszenie się ich stanu psychicznego, co wynika z wymuszonej rozłąki osób dla siebie najbliższych. Należy traktować tego typu negatywne następstwa jako naturalne niedogodności, których wystąpienie nie będzie zasadniczo stanowiło wystarczającego uzasadnienia dla zastosowania instytucji fakultatywnego udzielenia przerwy w wykonaniu kary. Celem przerwy nie jest wszak odwlekanie w czasie tych naturalnych trudności wynikających z odbywania kary pozbawienia wolności.

Pamiętać należy, że przepisy Kodeksu karnego wykonawczego przewidują inne środki, które pozwalają skazanemu na krótkotrwałe opuszczenie zakładu karnego. Środki te mają pierwszeństwo w stosowaniu przed udzieleniem przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności, jeżeli tylko ich zastosowanie okaże się być bardziej celowe w okolicznościach konkretnej sprawy (innymi słowy – jeżeli okażą się być wystarczające dla zrealizowania potrzeb, którym ma służyć udzielenie przerwy).

Okolicznościami uzasadniającymi fakultatywne udzielenie przerwy w karze będą więc przypadki wystąpienia nadzwyczajnych negatywnych skutków w sferze osobistej lub rodzinnej skazanego, na które skazany przebywając na wolności będzie miał rzeczywisty wpływ i możliwość ich pomniejszenia. Sąd rozpoznając wniosek w przedmiocie udzielenia przerwy w wykonywaniu kary bada ponadto, czy skazany wykorzysta przerwę zgodnie z jej deklarowanym celem.

O możliwości uzyskania warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności po przerwie w jej wykonywaniu (tj. w trybie art. 155 k.k.w.) przeczytają państwo w tym artykule.

 

Przerwa w wykonaniu kary pozbawienia wolności z art. 73a ustawy z dnia 29 lipca 2005 o przeciwdziałaniu narkomanii.

Przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności, o której mowa powyżej, sąd może również udzielić w specjalnym trybie przewidzianym przez przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Możliwość taka przewidziana jest dla skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione w związku z używaniem środków odurzających, substancji psychotropowych lub nowych substancji psychoaktywnych, który jest uzależniony od takich środków lub substancji, w celu podjęcia przez niego leczenia lub rehabilitacji. Skazany musi w takim wypadku wykazać, że ma zagwarantowane miejsce leczenia lub rehabilitacji w odpowiednim podmiocie leczniczym odpowiadającym jego potrzebom terapeutycznym. Dodatkowo skazany musi wcześniej wyrazić zgodę na objęcie go stosownym leczeniem lub rehabilitacją.

Udzielenie przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności jest dopuszczalne, jeżeli takiemu skazanemu do końca odbycia kary pozbawienia wolności pozostało nie więcej niż 2 lata.

 

Jak długo może trwać przerwa w wykonaniu kary pozbawienia wolności?

W przypadku, gdy udzielenie przerwy było obligatoryjne, trwa ona do czasu ustania przeszkody. W przeciwnym razie łączny czas udzielonych przerw nie może przekroczyć jednego roku.

Ponadto skazany może uzyskać przerwę w wykonaniu kary dopiero z upływem roku od ukończenia poprzedniej przerwy i powrotu z niej do zakładu karnego. Zasada ta doznaje jednak wyjątków – w przypadku wystąpienia:

  • choroby psychicznej,
  • innej ciężkiej choroby albo
  • innego wypadku losowego

skazany może uzyskać przerwę bez konieczności upływu wyżej wskazanego terminu. Jak wskazuje się w orzecznictwie wypadek losowy musi mieć wyjątkowy, nieprzewidywalny i zaskakujący charakter, który dotknął skazanego lub jego najbliższych.

 

Odwołanie przerwy w odbywaniu kary.

Sąd może odwołać przerwę w karze pozbawienia wolności, jeżeli:

  • ustanie przyczyna, dla której zostało udzielone,
  • skazany nie korzysta z odroczenia w celu, w jakim zostało mu udzielone,
  • skazany rażąco narusza porządek prawny,
  • skazany nie wykonuje nałożonych na niego przez sąd obowiązków.

 

Sąd obowiązkowo odwołuje przerwę, jeżeli powyższe okoliczności pozostaną aktualne również po udzieleniu skazanemu pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba że zaistnieją szczególne względy.

 

Gdzie zwrócić się ze stosownym wnioskiem i ile taki wniosek kosztuje?

Wniosek w przedmiocie udzielenia pierwszej przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności należy wnieść do sądu penitencjarnego (właściwego wydziału Sądu Okręgowego), w okręgu którego przebywa skazany. W wypadku każdej kolejnej przerwy właściwy będzie sąd penitencjarny, który udzielił pierwszej przerwy.

Opłata za wniosek w tym przedmiocie wynosi 60 zł.

W razie pytań w kwestii udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności, zapraszamy do kontaktu z Biurem za pośrednictwem adresu e-mail lub telefonicznie.