You are currently viewing Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności

Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności

Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności – podstawowe informacje.

Nie każda kara pozbawienia wolności, wymierzona przez sąd w prawomocnym wyroku, nadaje się do natychmiastowego jej wykonania. Ustawodawcy nie umknął fakt, że mogą po stronie skazanego wystąpić okoliczności tego rodzaju, że uzasadnią one odłożenie w czasie wykonanie takiej kary. Ustawa odróżnia przy tym okoliczności, które obowiązkowo skutkują odroczeniem kary przez sąd, od takich, do których sąd fakultatywnie może się przychylić. W dalszej części wpisu przedstawione zostaną Państwu warunki, które uzasadniają ubieganie się o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności, zarówno te obligatoryjne, jak i te fakultatywne.

 

Jakie okoliczności uzasadniają obowiązkowe odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności?

Przepis art. 150 § 1 k.k.w. reguluje następujące warunki obligujące sąd do odroczenia wykonania kary:

  • wystąpienie choroby psychicznej u skazanego albo
  • wystąpienie u skazanego innej ciężkiej choroby uniemożliwiającej odbywanie kary.

Powyższe oznacza, że choroba psychiczna będzie zawsze stanowiła podstawę do orzeczenia obligatoryjnego odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności. Nie dokonuje się przy tym rozróżnienia chorób psychicznych na ciężkie, które uniemożliwiają skazanemu odbycie kary, oraz lżejsze, chociaż zauważyć trzeba, że w tym przedmiocie funkcjonuje zgoła odmienna, zdaniem wielu przedstawicieli nauki niesłuszna praktyka orzecznicza. Każda choroba psychiczna, stwierdzona przez biegłych psychiatrów, uzasadnia obligatoryjne odroczenie wykonania kary.

Ciężka choroba to z kolei taki stan skazanego, w którym umieszczenie go w zakładzie karnym może:

  • zagrażać życiu albo
  • spowodować dla jego zdrowia poważne niebezpieczeństwo.

Mowa jest w tym przypadku o ciężkiej chorobie somatycznej. Tylko wystąpienie ciężkiej postaci takiej choroby uzasadnia obligatoryjne odroczenie wykonania kary.

Trzeba również powiedzieć, że o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności może starać się jedynie skazany, który jeszcze nie rozpoczął jej wykonywania. W takim wypadku skazany może skorzystać z przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności.

 

Jak długo może trwać obligatoryjne odroczenie?

Ustawa stanowi, że takie odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności musi trwać do czasu ustania przeszkody. Wobec tego w gestii sądu leży ustalenie, na jaki czas wykonanie kary należy odroczyć. Brak jest przy tym regulacji co do dokładnych ram czasowych, innych niż ta wspomniana powyżej. Jeżeli więc nie jest możliwe w chwili orzekania ustalenie, jak długo przeszkoda będzie trwała, karę taką należy odroczyć na okres, po upływie którego zasadnym będzie ponowne przebadanie skazanego.

 

Powody uzasadniające zastosowanie fakultatywnego odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności i czas jego trwania.

Sąd może odroczyć wykonanie kary pozbawienia wolności na następujące okresy:

  • do roku – jeżeli natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki,
  • do 3 lat po urodzeniu dziecka – w stosunku do kobiety ciężarnej oraz osoby samotnie sprawującej opiekę nad dzieckiem,
  • do roku – w przypadku przeludnienia zakładów karnych i aresztów śledczych, za wyjątkiem określonych w ustawie kategorii sprawców,
  • do czasu ukończenia służby – w stosunku do żołnierza służby zasadniczej.

Czym są w takim razie zbyt ciężkie skutki? Należy powiedzieć, że nie da się z góry, w oderwaniu od realiów konkretnej sprawy z całą stanowczością stwierdzić, jakie okoliczności stanowią zbyt ciężkie skutki dla skazanego lub jego rodziny. Ilekroć więc przyjdzie powołać się na możliwość wystąpienia takich skutków, trzeba je będzie właściwie uzasadnić z uwzględnieniem specyfiki konkretnej sprawy. Dla przykładu taką okolicznością może być np. kończenie jakiegoś etapu edukacji, konieczność zakończenie leczenia, choroba inna niż ta wskazana kilka akapitów wyżej czy też tymczasowe utrzymywanie członka rodziny pozostającego bez dochodów i środków do życia. O zastosowaniu odroczenia kary sąd decydował będzie każdorazowo po dokonaniu wnikliwej analizy konkretnego przypadku.

Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności kobiecie ciężarnej oraz osobie samotnie sprawującej opiekę nad dzieckiem do 3 lat po urodzeniu jest fakultatywne. Trzeba jednak zauważyć, że nie ma w tym wypadku potrzeby wykazywania, że natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki.

Przeludnienie, czyli przekroczenie łącznej liczby miejsc w zakładach karnych i aresztach śledczych przez liczbę w nich osadzonych, jest przesłanką uzasadniającą fakultatywne odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności. Nie mogą jednak skorzystać z odroczenia z powodu przeludnienia skazani, którzy dopuścili się przestępstwa z zastosowaniem przemocy lub groźby jej użycia, skazani recydywiści, multirecydywiści, skazani, którzy z popełnienia przestępstwa uczynili sobie stałe źródło dochodu lub którzy popełnili przestępstwo działając w zorganizowanej grupie przestępczej lub związku, sprawcy przestępstw o charakterze terrorystycznym oraz sprawcy przestępstw z art. 197-203 k.k. popełnionych w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych.

Sąd odraczając wykonanie kary może zobowiązać skazanego do podjęcia starań o znalezienie pracy zarobkowej, zgłaszania się do wskazanej jednostki Policji w określonych odstępach czasu lub poddania się odpowiedniemu leczeniu lub rehabilitacji, oddziaływaniom terapeutycznym lub uczestnictwu w programach korekcyjno-edukacyjnych.

 

Odwołanie odroczenia wykonania kary.

Sąd może odwołać odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności, jeżeli:

  • ustanie przyczyna, dla której zostało udzielone,
  • skazany nie korzysta z odroczenia w celu, w jakim zostało mu udzielone,
  • skazany rażąco narusza porządek prawny,
  • skazany nie wykonuje nałożonych na niego przez sąd obowiązków.

Sąd obowiązkowo odwołuje odroczenie, jeżeli powyższe okoliczności pozostaną aktualne również po udzieleniu skazanemu pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba że zaistnieją szczególne względy.

 

Gdzie zwrócić się ze stosownym wnioskiem i ile taki wniosek kosztuje?

Zgodnie z art. 3 § 1 k.k.w. wniosek o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności należy wnieść do sądu, który wydał wyrok skazujący w pierwszej instancji.

Opłata za taki wniosek wynosi 80 zł.

W razie pytań w kwestii odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności, zapraszamy do kontaktu z Biurem za pośrednictwem adresu e-mail lub telefonicznie.